7 سپتامبر 2025- میلیون ها نفر قرار است از دسترسی زودتر به درمان های جدید دیابت نوع ۲بهره مند شوند، تحولی بزرگ در مراقبت های این بیماری طی ده سال گذشته که بخشی از تعهد مؤسسه ملی راهنمایی و استانداردهای سلامت و مراقبت(NICE) برای بازنگری مسیرهای بالینی اولویت دار در چارچوب برنامه سلامت ۱۰ساله ی خدمات سلامت ملی بریتانیا(NHS) است.
در تاریخ ۲۰ اوت ۲۰۲۵،NICE در پیش نویس دستورالعمل های جدید خود اعلام کرد که رویکرد «یک نسخه برای همه» کنار گذاشته می شود و به جای شروع درمان با یک داروی واحد برای همه بیماران، برنامه های درمانی شخصی سازی شده ای پیشنهاد می شود که هدف آن پیشگیری از نارسایی قلبی، حملات قلبی و سایر مشکلات جدی پزشکی است.
کمیته ی مستقل تدوین دستورالعمل های NICE دسترسی به داروهای جدید دیابت موسوم به مهارکننده هایSGLT-2 (مانند کاناگلیفلوزین، داپاگلیفلوزین، امپاگلیفلوزین و ارتوگلیفلوزین) را از جایگاه درمان های انتخاب دوم به درمان های انتخاب اول ارتقا داده است. همچنین برخی گروه های بیماران می توانند از نوع دیگری از داروها به نام آگونیست های گیرندهGLP-1 (مانند لیراگلوتاید یا سماگلوتاید) بهره مند شوند، بدون آنکه مصرف این داروها به مراحل بعدی درمان محدود شود.
برای بیمارانی که تحمل مصرف متفورمین (داروی سنتی خط اول دیابت) را ندارند، دستورالعمل های جدید توصیه می کنند که درمان با مهارکننده SGLT-2 به تنهایی آغاز شود. زیرا شواهد فزاینده نشان می دهد که این داروها علاوه بر کنترل قند خون، از قلب و کلیه نیز محافظت می کنند.
شواهد جدید همچنین نشان می دهد که در صورت اجرای کامل توصیه های جدید و مصرف مهارکننده های SGLT-2 توسط ۹۰ درصد جمعیت هدف، می توان جان نزدیک به ۲۲هزار نفر را نجات داد. افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ باید در جلسه بررسی سالانه بعدی خود با پزشک درباره گزینه های درمانی مناسب گفت و گو کنند.
پیش نویس این دستورالعمل با برنامه سلامت ۱۰ساله NHS هم راستا است که بر تغییر رویکرد از درمان به پیشگیری تأکید دارد و هدف آن جلوگیری از عوارض آینده دیابت است. همچنین از گسترش مراقبت های دیجیتال از طریق پایش مداوم گلوکز و ارائه خدمات در سطح جامعه حمایت می کند.
این توصیه های اولیه نشان می دهند که NICE در حال تحقق تعهدات خود در چارچوب برنامه ۱۰ساله ی خدمات ملی سلامت بریتانیا است، از طریق به روزرسانی دستورالعمل ها برای هدایت هزینه های هوشمندانه تر درسیستم سلامت ملی.این راهنماها به معنای آن است که افراد بیشتری در صورت مناسب بودن، داروهایی دریافت خواهند کرد که خطر بیماری های آینده را برای آنها کاهش می دهد.
پروفسور جاناتان بنگر، معاون اجرایی و مدیر ارشد پزشکی NICE، افزود: «این تحول، گامی مهم در نحوه برخورد با درمان دیابت نوع ۲ است. ما از مدیریت صرف قند خون فراتر رفته ایم و اکنون به سلامت کلی فرد، به ویژه سلامت قلبی و کلیوی او نگاه می کنیم».
او ادامه داد: «شواهد نشان می دهد که برخی داروها می توانند فواید مهم قلبی-عروقی داشته باشند، و با توصیه آن ها به عنوان بخشی از درمان اولیه، می توانیم از بروز حملات قلبی، سکته ها و سایر عوارض جدی پیشگیری کنیم. این موضوع به ویژه با توجه به اینکه بیماری قلبی-عروقی علت اصلی مرگ در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲است، اهمیت دارد».
این دستورالعمل ها همچنین به نگرانی ها درباره تجویز ناکافی مهارکننده های SGLT-2 پاسخ می دهند، چرا که شواهد دنیای واقعی نشان می دهد این داروها به طور برابر در سراسر بریتانیا ارائه نمی شوند. NICE با تحلیل پرونده های نزدیک به ۵۹۰ هزار نفر دریافت که این داروها به ویژه برای زنان، سالمندان و افراد سیاه پوست یا سیاه پوست بریتانیایی کمتر تجویز شده اند.
دکتر وقار شاه، رئیس کمیته تدوین دستورالعمل ها، گفت: ما می دانیم که داروهای مهارکنندهSGLT-2 در حال حاضر کمتر از حد مطلوب تجویز می شوند، و تحلیل های اقتصادی سلامت نشان می دهد که افراد ساکن در مناطق محروم به ویژه می توانند از دسترسی همگانی به این درمان ها بهره مند شوند. این توصیه ها می توانند به کاهش نابرابری های سلامت کمک کرده و نتایج درمانی بهتری برای همه فراهم کنند.
پیشنویس دستورالعمل جدید، رویکردهای درمانی متفاوتی را بر اساس ویژگی های فردی بیماران و شرایط سلامت آن ها معرفی می کند:
· بزرگسالان مبتلا به بیماری قلبی-عروقی باید درمان سه گانه شامل یک آگونیست گیرندهGLP-1 دریافت کنند.
· بزرگسالانی که دیابت نوع ۲ در سنین پایین تر (قبل از ۴۰سالگی) در آن ها تشخیص داده شده است، ابتدا درمان دوگانه دریافت می کنند و سپس در صورت نیاز، دارویGLP-1 RA برای آنها در نظر گرفته می شود.
· افراد مبتلا به چاقی ترکیب های درمانی خاصی دریافت خواهند کرد.
· بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیه، توصیه های درمانی متناسب با عملکرد کلیه شان دریافت می کنند.
· بزرگسالان دارای ضعف جسمانی (frailty) در ابتدا فقط با متفورمین درمان می شوند.
دستورالعمل های جدید همچنین شامل توصیه های ویژه ای برای بزرگسالانی است که ممکن است دچار ضعف جسمانی یا چند بیماری هم زمان باشند. برای این افراد، معمولاً درمان با یک دارو (متفورمین) آغاز می شود. اگر متفورمین برای آن ها مؤثر نباشد، ممکن است نوع دیگری از دارو جایگزین شود. این رویکرد به این واقعیت توجه دارد که افراد آسیب پذیر معمولاً با داروهای کمتر و برنامه های درمانی ساده تر، نتایج بهتری کسب می کنند.
بر اساس آمار مرکز دیابت بریتانیا، حدود ۴.۶ میلیون نفر در بریتانیا مبتلا به دیابت هستند که حدود ۹۰ درصد آن ها دیابت نوع ۲ دارند. همچنین تخمین زده می شود که نزدیک به ۱.۳ میلیون نفر در بریتانیا ممکن است دیابت نوع ۲تشخیص داده نشده داشته باشند.
پیش نویس این دستورالعمل تا روز پنج شنبه ۲اکتبر برای مشاوره عمومی باز است. کمیته تدوین دستورالعمل NICE تمام بازخوردهای دریافت شده را بررسی خواهد کرد و سپس توصیه های نهایی را منتشر می کند. سند مشاوره و جزئیات نحوه ارسال نظر در وب سایتNICE به آدرس www.nice.org.uk در دسترس است.
منبع:
https://www.nice.org.uk/news/articles/biggest-shake-up-in-type-2-diabetes-care-in-a-decade-announced